Eslamshenasi2...اسلام شناسى جلد ٢ ...

مقدمهء چاپ سوم

گرايش به مذهب از ديرباز، با نيازهاى روحى، عاطفى و اخلاقى انسان ها پيوند داشته است. در واقع انسان ها از طريق مذهب كوشيده اند تا به بسيارى از مسائل وجدانى، متافيزيكى و اخلاقى خود پاسخ دهند، اما توضيح همه پديده هاى اجتماعى ـ از جمله آزادى، دموكراسى و سياست ـ در پرتو دين و اعتقادات مذهبى، جامعه ها را همواره با بحران هاى عظيم روبرو ساخته است زيرا اگر چه دين از زندگى انسان ها جدا نيست، اما زندگى انسان ها در دين خلاصه نمى شود.

بررسى انتقادى هر دينى، همواره با مخالفت هاى پاره اى از پيروان يا معتقدان آن، روبرو بوده است و در آنجا كه مؤلف با تكيه بر عقل نقاد، كوشيده تا افسانه ها و خرافات رايج دينى را نقد و بررسى كند، اين انتقادات و مخالفت ها دوچندان بوده اند.

بررسى انتقادى تاريخ اسلام نيز از اين مخالفت ها و انتقادات بركنار نبوده و نخواهد بود زيرا آن كس كه عقل را پايه بررسى ها و داورى هاى خود قرار مي دهد و آن كس كه با تكيه بر ايمان، هرگونه شك و ترديد در روايات موجود دينى را «گناه كبيره» مى داند، منطقاً به نتيجه گيرى هاى متفاوت و غالباً متضاد خواهد رسيد.

... و اين چنين است كه كتاب كوچك «اسلام شناسى» نيز از آغاز انتشار خود (در فروردين ماه ٥٧) بعنوان يك كتاب «نامتعارف»، با ايرادها و انتقادات چندى روبرو گرديده كه آخرين آنها، ايرادها و انتقادات مندرج در نشريات سازمان مجاهدين خلق است كه پاسخ به آن ها، موضوع و محتواى كتاب حاضر را تشكيل مى دهد. كم و كيف اين پاسخ ها اگر چه گاهى كتاب را از جدال منطقى به «جدال با مدعى» كشانيده و از خصلت علمى بحث ها كاسته است، اما اميدوارم كه اين بحث و بررسى ها داراى آگاهى هاى مفيدى در باره ء تاريخ اسلام باشند.

ناپلئون مى گفت: «تاريخ، هيچ چيز نيست بجز دروغ هاى مورد اتفاق همه».

ما، با اين نظر (كه گويا نظر گروهى از معتقدان به اسلام نيز هست) اساساً مخالفيم و از اين رو، اميدواريم كه بررسى تاريخ اسلام در اينجا بعنوان «بى احترامى به عقايد مذهبى توده ها» يا «توهين به باورهاى مورد اتفاق همه» تلقى نگردد، بلكه با طرح يك بحث آزاد و روشنگر، در شناخت بهتر تاريخ اسلام بكوشيم. بررسى انتقادى تاريخ و تعاليم اسلام به ارتقا ء آگاهى و غناى حافظه تاريخى جامعه ما كمك مى كند و آنرا در برخورد با مسائل مذهبى ـ سياسى آينده، هوشيارتر خواهد ساخت. با چنين اعتقادى است كه ما معتقديم:

«آينده، برآيند ناگزير گذشته و حال است» «١»
استقبال خوانندگان گرانقدر باعث گرديده تا چاپ سوم كتاب حاضر با حروفچينى جديد و الحاقات و اضافات چندى منتشر شود، باشد كه چاپ جديد اين كتاب كوچك نيز مورد عنايت و استقبال قرار بگيرد.